KOBİ'lerde Üretim Planlamanın Temel Zorlukları ve MRP'nin Rolü
KOBİ ölçeğindeki üretim işletmelerinde planlama genellikle ustabaşının deneyimine, depo sorumlusunun elindeki listeye veya Excel'de tutulan stok tablosuna dayanır. Siparişler arttığında ve ürün çeşitliliği genişlediğinde bu yöntemler hızla yetersizleşir. TÜİK verilerine göre KOBİ'lerin önemli bir bölümü stok tutma maliyetlerinin artmasından ve üretimde yaşanan gecikmelerden şikayetçidir. Bunun temel nedeni, malzeme ihtiyaçlarının doğru zamanda ve doğru miktarda hesaplanamamasıdır.
MRP bu noktada devreye girer. Malzeme İhtiyaç Planlaması; hangi üründen ne kadar üretileceğini, bu üretim için hangi hammadde ve yarı mamullerin hangi tarihte temin edilmesi gerektiğini sistematik biçimde hesaplar. Ancak MRP'nin etkili çalışabilmesi için stok verilerinin güncel, ürün ağaçlarının doğru ve tedarik sürelerinin tanımlı olması gerekir. Manuel takipte bu üç veri çoğu zaman birbiriyle çelişir; depoda fiilen bulunan miktar ile kayıtlardaki miktar farklılaşır, satın alma siparişlerinin teslim tarihleri güncellenmez.
KOBİ'lerde sık karşılaşılan bir senaryo şudur: Üretim hattı çalışmaya başlar, ancak kritik bir hammadde eksik olduğu için hat durur. Satın alma ekibi acil tedarik için yüksek maliyetli ekspres sipariş verir. Bu durum hem üretim verimliliğini düşürür hem de birim maliyetleri artırır. MRP, bu tür kesintileri önlemek için malzeme ihtiyacını üretim planından geriye doğru hesaplar ve satın alma önerilerini zamanında oluşturur. Böylece işletme, stokta gereksiz fazlalık tutmadan üretim sürekliliğini sağlayabilir.
Sonuç olarak MRP, KOBİ'ler için yalnızca bir hesaplama aracı değil; üretim planlamasındaki belirsizlikleri azaltan, nakit akışını koruyan ve müşteri teslimat sürelerini iyileştiren stratejik bir disiplindir.
MRP'nin Temel Bileşenleri: Ana Üretim Çizelgesi, Ürün Ağacı ve Stok Verileri
Malzeme İhtiyaç Planlamasının (MRP) doğru çalışabilmesi için üç temel veri kümesinin sürekli güncel ve tutarlı olması gerekir: Ana Üretim Çizelgesi (MPS), Ürün Ağacı (BOM) ve stok verileri. Bu bileşenlerden herhangi birindeki hata, tüm üretim planını zincirleme şekilde etkiler.
Ana Üretim Çizelgesi (MPS)
MPS, hangi üründen ne zaman ve ne miktarda üretileceğini belirleyen ana plandır. KOBİ'lerde bu çizelge çoğu zaman satış ekibinin verdiği sipariş tahminlerine ve fiili müşteri siparişlerine dayanır. CRM üzerinden gelen sipariş verileri MPS'ye aktarıldığında, üretim planı gerçek talebe göre şekillenir. Aksi halde ya fazla stok birikir ya da müşteriye geç teslimat yapılır.
Ürün Ağacı (BOM)
Ürün ağacı, nihai ürünü oluşturan tüm ham madde, yarı mamul ve alt bileşenlerin hiyerarşik listesidir. Örneğin bir mobilya üreticisi için ahşap panel, menteşe, vida ve vernik gibi kalemler BOM'da tanımlı olmalıdır. BOM'daki eksik veya hatalı tanımlar, satın alma siparişlerinin yanlış oluşmasına ve üretim hattında duraksamalara yol açar.
Stok Verileri
MRP'nin hesaplama yapabilmesi için eldeki stok miktarlarının, sipariş edilmiş ancak henüz teslim alınmamış miktarların ve güvenlik stok seviyelerinin anlık olarak bilinmesi şarttır. Cari Plus gibi ön muhasebe ve stok takip yazılımları bu verileri sağlar. Stok verileri güncel değilse MRP, gereksiz satın alma önerileri üretir veya kritik malzeme eksikliğini gözden kaçırır. Bu üç bileşenin tek bir ERP sistemi içinde entegre çalışması, KOBİ'lerin üretim planlamasında tutarlılığı sağlayan temel unsurdur.
ERP Kaynak Planlama ile MRP Entegrasyonunun KOBİ'lere Sağladığı Avantajlar
Stok Maliyetlerinde Belirgin Azalma
KOBİ'lerde işletme sermayesinin önemli bir bölümü stoklara bağlanır. ERP Kaynak Planlama ile MRP entegrasyonu, hangi malzemeden ne zaman ve ne kadar sipariş edileceğini netleştirerek fazla stok tutma ihtiyacını ortadan kaldırır. Örneğin, aylık 500 adet üretim yapan bir mobilya atölyesi, hammadde stokunu yüzde 20-30 oranında azaltabilir; bu da doğrudan nakit akışına olumlu yansır. Deloitte'un KOBİ dijitalleşme araştırmalarına göre, entegre planlama sistemleri kullanan işletmeler stok taşıma maliyetlerinde ortalama yüzde 15-25 arasında iyileşme sağlamaktadır.
Üretim Sürekliliğinde Kesintisiz Akış
Manuel takip yapan işletmelerde kritik bir malzemenin tükendiği genellikle üretim hattında fark edilir. Bu durum, makinelerin durmasına ve iş gücünün atıl kalmasına yol açar. ERP içindeki MRP modülü, stok seviyelerini anlık izleyerek kritik eşiklerin altına inildiğinde otomatik uyarı üretir. Böylece satın alma süreci, üretim durmadan önce tetiklenir. Solviera ERP'nin satın alma modülüyle entegre çalışan MRP yapısı, tedarik sürelerini de hesaba katarak siparişlerin zamanında verilmesini sağlar.
Müşteri Teslimat Performansında İyileşme
Üretim planlamasındaki tutarlılık, müşteriye verilen teslimat sözlerinin yerine getirilme oranını doğrudan etkiler. MRP sayesinde malzeme eksikliğinden kaynaklanan gecikmeler azalır; bu da müşteri memnuniyetini ve tekrarlayan sipariş oranını artırır. Ayrıca, CRM tarafında tutulan müşteri sipariş geçmişiyle MRP çıktıları birleştirildiğinde, talep tahminleri daha gerçekçi hale gelir ve üretim kapasitesi buna göre önceden planlanabilir. Bu bütünleşik yaklaşım, KOBİ'lerin büyük ölçekli rakiplerle aynı teslimat disiplinine ulaşmasına olanak tanır.
Solviera ERP ile MRP Uygulaması: Modüller, İş Akışları ve Entegrasyon
MRP'nin Solviera ERP İçindeki Konumu
Solviera ERP, malzeme ihtiyaç planlamasını (MRP) yalıtılmış bir modül olarak değil; satın alma, stok yönetimi, üretim ve finans süreçleriyle aynı veri tabanını paylaşan bütünleşik bir yapı olarak sunar. Bu yaklaşım, KOBİ'lerin sıklıkla yaşadığı "veri kopyalama" ve "modüller arası tutarsızlık" sorunlarını ortadan kaldırır. Örneğin bir üretim emri oluşturulduğunda MRP, ürün ağacındaki alt bileşenleri otomatik olarak hesaplar ve mevcut stok seviyeleriyle karşılaştırarak net ihtiyacı belirler.
İş Akışlarında MRP'nin Tetikleyicileri
Solviera ERP'de MRP çalıştırma senaryoları esnek biçimde yapılandırılabilir:
- Satış siparişi onaylandığında: CRM'den gelen sipariş, üretim planına otomatik yansır ve MRP tetiklenir.
- Stok kritik seviyenin altına düştüğünde: Yeniden sipariş noktası kuralı devreye girer, satın alma önerisi oluşturulur.
- Ana üretim çizelgesi (MPS) güncellendiğinde: Dönemsel plan değişiklikleri malzeme ihtiyacını yeniden hesaplar.
Entegrasyonun Operasyonel Yansımaları
MRP çıktıları doğrudan satın alma taleplerine dönüştürülebilir; onay süreçleri Flow üzerindeki iş akışlarıyla yönetilir. Tedarikçiye gönderilen sipariş sonrası mal kabul, Cari Plus üzerindeki stok hareketleriyle eş zamanlı güncellenir. Böylece üretim planlayıcısı, satın almacı ve finans ekibi aynı bilgiye dayanarak karar verir; manuel mutabakat ihtiyacı büyük ölçüde azalır. Bu bütünleşik yapı, KOBİ'lerin üretim planlamasında tepki süresini kısaltırken stok maliyetlerini kontrol altında tutmasına olanak tanır.
MRP Uygulama Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler ve En İyi Uygulamalar
Veri Kalitesini Baştan Sağlayın
MRP hesaplamalarının doğruluğu, sisteme girilen verilerin kalitesiyle doğrudan ilişkilidir. Ürün ağaçlarının eksiksiz tanımlanması, stok sayımlarının düzenli yapılması ve tedarik sürelerinin gerçekçi girilmesi, planlama sonuçlarının güvenilirliğini belirler. KOBİ'lerde sık karşılaşılan hata, mevcut stok verilerini Excel'den aktarırken yaşanan tutarsızlıklardır. Bu nedenle uygulama öncesinde kapsamlı bir veri temizliği yapılmalı ve ERP sistemine geçişte tek bir doğru kaynak belirlenmelidir.
Kademeli Geçiş Stratejisi Benimseyin
Tüm üretim süreçlerini bir anda dijitalleştirmek yerine pilot bir ürün grubuyla başlamak, olası hataların etkisini sınırlar. Örneğin bir mobilya üreticisi, önce en çok satan üç ürün ailesi için MRP'yi devreye alıp sonuçları izleyebilir. Bu yaklaşım, çalışanların sisteme alışmasını kolaylaştırır ve süreç iyileştirmelerinin daha kontrollü yapılmasını sağlar.
Departmanlar Arası İş Birliğini Güçlendirin
MRP yalnızca üretim departmanının sorumluluğunda değildir. Satın alma, satış ve depo ekiplerinin aynı veriye erişmesi ve güncellemeleri zamanında yapması gerekir. CRM üzerinden gelen sipariş tahminleri ile Cari Plus üzerindeki stok hareketlerinin entegre çalışması, planlama tutarlılığını artırır.
Düzenli Gözden Geçirme Toplantıları Yapın
MRP parametreleri statik değildir; tedarik süreleri değişir, talep dalgalanır, ürün ağaçları güncellenir. Aylık planlama toplantılarıyla sistem çıktıları ile fiili durum karşılaştırılmalı, sapmaların nedenleri analiz edilmelidir. Bu sayede sistem zamanla işletmenin gerçek ritmine uyum sağlar ve planlama doğruluğu sürekli iyileşir.
Sonuç: Dijital Dönüşümle Üretim Planlamasında Rekabet Avantajı
KOBİ'ler için dijital dönüşüm, artık bir tercih değil; tedarik zincirindeki dalgalanmalara, maliyet baskılarına ve müşteri beklentilerindeki hızlanmaya karşı bir dayanıklılık stratejisidir. ERP Kaynak Planlama ile MRP entegrasyonu, üretim planlamasını reaktif bir yangın söndürme faaliyetinden proaktif bir rekabet aracına dönüştürür. Doğru stok seviyeleri, zamanında tedarik ve optimize edilmiş üretim çizelgeleri; yalnızca maliyetleri düşürmekle kalmaz, aynı zamanda teslimat performansını iyileştirerek müşteri sadakatini artırır.
Ancak bu dönüşümün tam değer üretebilmesi için üretim planlamasının diğer iş süreçleriyle kopuk olmaması gerekir. Örneğin, satış ekibinin CRM üzerinden takip ettiği sipariş öngörüleri, MRP'nin talep tahminini beslemelidir. Aynı şekilde, Cari Plus üzerindeki tedarikçi ödemeleri ve ön muhasebe kayıtları, satın alma planlarının finansal gerçeklikle uyumlu olmasını sağlar. Flow ile kurulan onay mekanizmaları ise üretim emri değişikliklerinin kontrollü ilerlemesine yardımcı olur. Bu bütünleşik yapı, KOBİ'lerin büyük ölçekli rakipleriyle aynı çeviklikte hareket etmesine olanak tanır.
Sonuç olarak, yalnızca MRP modülünü devreye almak kısa vadeli bir rahatlama sağlar; kalıcı rekabet avantajı ise CRM, ERP, ön muhasebe ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler.
, ERP, ön muhasebe ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler., ön muhasebe ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler. ile kurulan onay mekanizmaları ise üretim emri değişikliklerinin kontrollü ilerlemesine yardımcı olur. Bu bütünleşik yapı, KOBİ'lerin büyük ölçekli rakipleriyle aynı çeviklikte hareket etmesine olanak tanır.Sonuç olarak, yalnızca MRP modülünü devreye almak kısa vadeli bir rahatlama sağlar; kalıcı rekabet avantajı ise CRM, ERP, ön muhasebe ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler.
, ERP, ön muhasebe ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler., ön muhasebe ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler. ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler. üzerindeki tedarikçi ödemeleri ve ön muhasebe kayıtları, satın alma planlarının finansal gerçeklikle uyumlu olmasını sağlar. Flow ile kurulan onay mekanizmaları ise üretim emri değişikliklerinin kontrollü ilerlemesine yardımcı olur. Bu bütünleşik yapı, KOBİ'lerin büyük ölçekli rakipleriyle aynı çeviklikte hareket etmesine olanak tanır.Sonuç olarak, yalnızca MRP modülünü devreye almak kısa vadeli bir rahatlama sağlar; kalıcı rekabet avantajı ise CRM, ERP, ön muhasebe ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler.
, ERP, ön muhasebe ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler., ön muhasebe ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler. ile kurulan onay mekanizmaları ise üretim emri değişikliklerinin kontrollü ilerlemesine yardımcı olur. Bu bütünleşik yapı, KOBİ'lerin büyük ölçekli rakipleriyle aynı çeviklikte hareket etmesine olanak tanır.Sonuç olarak, yalnızca MRP modülünü devreye almak kısa vadeli bir rahatlama sağlar; kalıcı rekabet avantajı ise CRM, ERP, ön muhasebe ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler.
, ERP, ön muhasebe ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler., ön muhasebe ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler. ve süreç otomasyonunun tek bir dijital ekosistemde birleşmesiyle elde edilir. Bu bütünlük, üretim planlamasını şirket stratejisinin merkezine taşıyarak KOBİ'lerin belirsiz piyasa koşullarında dahi öngörülebilir ve kârlı büyümesini destekler.Sıkça Sorulan Sorular
KOBİ'lerde üretim planlaması genellikle ustabaşının deneyimine, depo sorumlusunun listesine veya Excel stok tablolarına dayanır. Siparişler arttığında ve ürün çeşitliliği genişlediğinde bu yöntemler yetersiz kalır. TÜİK verilerine göre KOBİ'lerin önemli bir bölümü stok tutma maliyetlerinin artmasından ve üretimde yaşanan gecikmelerden şikayetçidir. Temel sorun, malzeme ihtiyaçlarının doğru zamanda ve doğru miktarda hesaplanamamasıdır. Bu durum, hem maliyetleri artırır hem de müşteri memnuniyetini olumsuz etkiler.
MRP, Malzeme İhtiyaç Planlaması anlamına gelir. Hangi üründen ne kadar üretileceğini, bu üretim için hangi hammadde ve yarı mamullerin hangi tarihte temin edilmesi gerektiğini sistematik biçimde hesaplar. KOBİ'ler için önemlidir çünkü doğru malzeme planlaması yaparak stok maliyetlerini düşürür, üretim gecikmelerini önler ve kaynak kullanımını optimize eder. MRP sayesinde işletmeler, siparişleri karşılamak için gereken malzemeleri zamanında temin edebilir ve üretim süreçlerini daha verimli yönetebilir.
MRP, malzeme ihtiyaçlarının planlanmasına odaklanan bir modüldür; üretim için gerekli hammadde ve yarı mamullerin miktar ve zamanlamasını hesaplar. ERP ise işletmenin tüm süreçlerini (finans, satın alma, stok, üretim, satış vb.) tek bir sistemde birleştiren kapsamlı bir kurumsal kaynak planlama yazılımıdır. ERP içinde MRP modülü entegre çalışır; böylece malzeme planlaması, diğer departmanların verileriyle senkronize olur. KOBİ'ler için ERP, MRP'nin verimli bir şekilde uygulanmasını sağlayan altyapıyı sunar.
MRP'nin etkili çalışması için temel veriler şunlardır: ürün reçeteleri (Bill of Materials - BOM), stok seviyeleri, açık siparişler, üretim siparişleri ve tedarik süreleri. Ayrıca satış tahminleri ve müşteri siparişleri de doğru planlama için kullanılır. Bu verilerin doğru ve güncel olması kritiktir. ERP sistemi bu bilgileri merkezi bir veritabanında toplayarak MRP hesaplarının yapılmasını sağlar. KOBİ'lerin bu verileri düzenli tutması, MRP'den sağlanan faydayı doğrudan etkiler.
MRP, doğru miktarda ve doğru zamanda malzeme temin edilmesini sağlayarak fazla stok tutmayı önler. Stok seviyelerini optimize eder, elde tutma maliyetlerini azaltır ve stokta kalan atıl malzemelerin oluşumunu engeller. Ayrıca malzeme eksikliğinden kaynaklanan üretim duruşlarını önleyerek verimliliği artırır. Böylece KOBİ'ler hem stoklara bağlı sermayeyi azaltır hem de depolama ve sigorta gibi maliyetlerden tasarruf eder. MRP, stok devir hızını yükselterek işletme sermayesinin daha etkin kullanılmasını sağlar.
KOBİ'lerin MRP'ye geçişte karşılaştığı zorluklar arasında veri kalitesi, çalışanların yeni sisteme adaptasyonu ve yazılım maliyetleri yer alır. Özellikle ürün reçetelerinin ve stok kayıtlarının düzenli olmaması, MRP'nin doğru sonuçlar vermesini engeller. Ayrıca çalışanların geleneksel yöntemleri bırakarak dijital sistemi kullanmayı öğrenmesi zaman alır. Yüksek maliyetli ERP/MRP yazılımları KOBİ bütçesini zorlayabilir. Ancak bulut tabanlı çözümler ve devlet destekleri bu geçişi kolaylaştırabilir. İyi bir planlama ve eğitim ile bu zorlukların üstesinden gelinebilir.
Dijital dönüşüm, üretim planlamasını geleneksel yöntemlerden (Excel, kağıt listeler) kurtararak ERP sistemleri gibi entegre yazılımlara taşır. Bu sayede veriler anlık güncellenir, tüm departmanlar aynı veriyi kullanır ve karar alma süreçleri hızlanır. MRP modülü, üretim planlarını gerçek zamanlı verilerle oluşturur; böylece talepteki değişikliklere anında tepki verilir. Üretim çizelgeleme, kapasite planlama ve malzeme yönetimi optimize edilir. Sonuçta KOBİ'ler daha esnek, verimli ve rekabetçi hale gelir.
Ürün reçetesi (BOM), bir ürünün üretimi için gereken tüm hammadde, yarı mamul ve miktarlarını tanımlar. MRP, doğru malzeme ihtiyaçlarını hesaplamak için BOM'a ihtiyaç duyar. Eksik veya hatalı bir BOM, MRP'nin yanlış miktarlarda malzeme önermesine ve üretimde aksaklıklara neden olur. Bu nedenle BOM'un güncel ve doğru tutulması kritiktir. KOBİ'lerde mühendislik değişikliklerinin BOM'a yansıtılması, MRP'nin güvenilirliğini artırır ve üretim sürecinin sorunsuz işlemesini sağlar.
En yaygın hatalar arasında yanlış stok kayıtları, güncel olmayan BOM, tedarik sürelerinin eksik girilmesi ve talep tahminlerinin hatalı yapılması yer alır. Ayrıca MRP'yi bir 'oyuncak' gibi görüp veri girişine özen göstermemek, sistemin güvenilirliğini düşürür. Bazı KOBİ'ler MRP'yi sadece bir yazılım olarak görür, süreçleri yeniden tasarlamaz. Bu da planlama hatalarına ve operasyonel sorunlara yol açar. Başarılı bir MRP için öncelikle veri disiplini oluşturulmalı, süreçler netleştirilmeli ve sistem düzenli olarak kontrol edilmelidir.
KOBİ'ler ERP/MRP seçerken ihtiyaçlarına uygun, ölçeklenebilir ve bütçe dostu bir çözüm tercih etmelidir. Bulut tabanlı sistemler düşük başlangıç maliyeti ve esneklik sunar. Öncelikle üretim süreçlerini analiz etmek, veri temizliği yapmak ve çalışanları eğitmek gerekir. Ayrıca yazılımın MRP modülünün ihtiyaçları karşıladığından emin olunmalıdır. Tedarikçi seçimi, referanslar ve yerinde gösterimlerle desteklenmelidir. Uygulama sonrası sürekli izleme ve iyileştirme yapılmalı, sistemin kurumsal kültüre entegrasyonu sağlanmalıdır.
